Od mitu do metamorfozy. Świat przyrody i świat widowiska w „Przemianach” Owidiusza

University of Warsaw Repository

pl | en
 
 

Show simple item record

dc.contributor.advisor Sucharski, Robert
dc.contributor.author Szewczyk, Ilona
dc.date.accessioned 2017-05-31T00:05:32Z
dc.date.available 2017-05-31T00:05:32Z
dc.date.issued 2017-02-21
dc.identifier.uri https://depotuw.ceon.pl/handle/item/2129
dc.description.abstract Tematem pracy jest obecność w Metamorfozach intertekstu, który ujawnia się w tematyce, wprowadzanych wątkach i postaciach, w budowie krajobrazu poetyckiego oraz w sposobie konstruowania scen tytułowych przemian i wykracza poza odwołania do dzieł literackich poprzedników Owidiusza. W utworze Nazona można zaobserwować szereg odwołań do treści reprezentujących inne systemy znakowe niż literatura, takich jak widowisko teatralne, rytualne lub religijne. Pierwiastki te uzupełniają się nawzajem i współistnieją w tekście nie jako przywołany cytat, lecz integralna całość, co spełnia kryteria definicji intertekstualności wykraczającej poza tekstowy system znaków.Praca składa się z pięciu rozdziałów. Pierwszy przedstawia zarys tła historycznego Metamorfoz ze szczególnym uwzględnieniem czynników historycznych, społecznych i politycznych, które mogły wywrzeć wpływ na treść poematu. W tej części znalazło się także wprowadzenie do badań nad intertekstualnością prac Nazona. Rozdział drugi zawiera analizę zjawiska przemiany jako dosłownego i metaforycznego „odebrania człowieczeństwa” oraz opis fenomenu „teatralnych egzekucji” w tradycji rzymskich widowisk. Charakterystyczne cechy fatal charades staną się w dalszej części pracy punktem wyjścia do traktowania ich jako intertekstu Metamorfoz. Rozdział trzeci prezentuje świat przyrody jako dynamiczną scenografię teatralną oraz krajobraz poetycki jako jeden z elementów łączących „teatralne egzekucje” z poematem Owidiusza. W rozdziale czwartym zostaje przedstawiona koncepcja Metamorfoz jako theatrum mundi oraz wykorzystanie przez Nazona dzieł trzech największych greckich tragików jako podwójnego intertekstu - widowiska i rytuału. Rozdział piąty kontynuuje i rozwija wątek składania ofiar bogom w Metamorfozach, ze szczególnym uwzględnieniem podobieństwa do scen z fatal charades także rozpatrywanych jako rodzaj krwawej ofiary. Pracę zamyka zestawienie najważniejszych obserwacji dotyczących intertekstualności utworu oraz przedstawienie końcowych wniosków.Metamorfozy jawią się jako literackie pogranicze światów mitu i rzeczywstości, zjawisk nadprzyrodzonych i naturalnych, liryki, epiki, dramatu i widowiska cyrkowego. Z uwagi na wiele możliwości interpretacji, wydaje się stosowne określenie ich jako intertekstualnego „zwierciadła świata”, w którym można dostrzec nie tylko nawiązania do utworów literackich poprzedników Owidiusza, lecz także aluzje do elementów życia kulturalnego i religijnego znanego autorowi Przemian. Poemat-widowisko jest jednocześnie theatrum mundi i speculum mundi, w którym bogowie przywdziewają maski śmiertelników lub podczas przedstawienia egzekwują należną sobie krwawą ofiarę. Rytuały oraz mechanizmy ludzkich zachowań, z których wywodzą się działania obrzędowe stają się działaniami teatralnymi, Owidiusz zaś nadaje im moc przemieniania rzeczywistości: łagodzenia gniewu bogów, zapobiegania nieszczęściom i przywracaniu ładu.Na samym początku Metamorfoz Owidiusz obiecuje czytelnikowi świat. Nie określa wyraźnie, czy będzie to rzeczywistość, którą człowiek może odbierać za pomocą zmysłów, czy raczej świat poetycki złożony z wielu warstw treści i zawierający liczne odwołania do innych niż literatura dziedzin sztuki. Nazon w swoim utworze buduje to, co A. Feldherr nazywa „literackim odpowiednikiem kosmosu”, w którym uważny czytelnik odczyta zarówno to, co sygnalizuje autor, jak i to, co podpowie mu własne doświadczenie w obcowaniu z różnymi formami artystycznej ekspresji. Metamorfozy, dzięki możliwości czytania i interpretowania ich na wielu płaszczyznach, stają się więc miejscem spotkania przestrzeni literackiej, scenicznej i sakralnej.
dc.description.abstract The main hypothesis of this work is the presence of intertext in Nazo’s work that is extended beyond the allusion to other writers’ poems. The main issue is the presence of references to forms of artistic expression such as a theatrical play, spectacle and rituals. Metamorphoses contain allusions to the numerous phenomena of culture and religiosity of the inhabitants of the ancient Rome. Ovid’s poem is a mirror in which all the affairs of the human world are reflected - interpersonal relationships, human relationships with nature, strong emotions, and even theatrical and circus performances.The thesis is divided into five chapters. The first and the second one are focused on the analysis of historical, social and political factors that have influenced the final shape of Ovid’s poem and the characteristics of performances called "fatal charades". This kind of spectacle is one of the most important source of the intertextuality in Ovid's poem. Third chapter describes the world of nature as a dynamic stage set, in which, as in the amphitheater transformed for the purpose of "theatrical execution", executions dressed in mythological disguise are staged. Reading Metamorphoses as theatrum mundi is the most important issue discussed in Chapter Four. This part of the paper presents Ovid as a playwright and a "director" of “fatal charades” hidden in the verses of poetry. Ovid’s characters appear to be actors and ritual sacrifices in the same time. They are created to be god’s puppets severily punished if they attempt to write their own script for the spectacle of their lives. The reader of Metamorphoses faces the cruelty and suffering in flesh and bones set in the literary, theatrical and sacred space. The spectacle is a mirror of the world, a transformed reality in which the gods take on human shape or receive a real bloody sacrifice during the spectacle. Rituals disguised as stage performance have the power to transform the world: they do relieve the wrath of the gods, prevent misery, to restore the natural order of the world.Chapter Five presents the elements of the Nazo’s literary games in religious and ritual context. It also demonstrates the psychological and ritual mechanisms on which staged executions and myths told in Metamorphoses are based. This issue also appears to be a part of Metamorphoses’ intertextual meaning. Rituals and natural phenomena which, according to some cultural and religious researchers, may have been the basis of the most important cultic rites in Greek-Roman antiquity, in the space of literature and culture are transformed into various theatrical performances - like "theatrical executions." Ovid shapes his poem into an infinite spectacle in which the decorations, costumes and characters are constantly changing. The capital punishment – a part of this spectacle - in Metamorphoses and “fatal charades” leads the audience (or the readers) to a sui generis catharsis and ritual purification of the community defiled by a crime committed. The poem becomes a set of performance of mythological characters and the mirror of the world. The rituals and various games played by gods and mortals become parts of the performance. Ovid gives it power to transform reality: to relieve the wrath of the gods, to prevent misfortune and to restore the cosmic order. At the very beginning of the poem Ovid promises the reader the world. It does not specify whether it will be a reality that human beings can perceive through the senses, or rather a poetic world made up of multiple layers of content, which contains numerous references to non-literary art. Nazo builds in his work what A. Feldherr calls "the literary equivalent of the cosmos," in which a careful reader can see both what the author is willing to say and what reader's own experience suggest him. Metamorphoses, on behalf of their possibility to be read and interpreted in many ways, become a space in which literature, stage performance and religion meet.
dc.language.iso pl
dc.rights 10daysAccess
dc.subject Owidiusz
dc.subject „Metamorfozy”
dc.subject intertekstualność
dc.subject intertekst
dc.subject widowisko
dc.subject przyroda
dc.subject teatr
dc.subject „teatralne egzekucje”
dc.subject składanie ofiar
dc.subject Ovid
dc.subject „Metamorphoses”
dc.subject intertextuality
dc.subject intertext
dc.subject performance
dc.subject nature
dc.subject theatre
dc.subject „fatal charades”
dc.subject sacrificial offerings
dc.title Od mitu do metamorfozy. Świat przyrody i świat widowiska w „Przemianach” Owidiusza
dc.title.alternative From myth to metamorphosis. The world of nature and the world of performance in Ovid’s „Metamorphoses”
dc.type info:eu-repo/semantics/doctoralThesis
dc.contributor.department Wydział "Artes Liberales"
dc.date.defence 2017-06-08
dc.identifier.apd 18416
dc.description.osid 80154
dc.contributor.email szewczyk@al.uw.edu.pl

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search Repository


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics