Filozoficzne uwarunkowania psychiatrii egzystencjalnej

University of Warsaw Repository

pl | en
 
 

Show simple item record

dc.contributor.advisor Rosińska-Zielińska, Zofia
dc.contributor.author Stasiuk, Monika
dc.date.accessioned 2017-11-08T00:05:57Z
dc.date.available 2017-11-08T00:05:57Z
dc.date.issued 2017-05-16
dc.identifier.uri https://depotuw.ceon.pl/handle/item/2348
dc.description.abstract Celem rozprawy jest pokazanie relacji między egzystencjalnym nurtem w psychiatrii i leżącą u jej podstaw filozofią. Interpretuję filozofię Martina Heideggera jako rozdwojoną w sobie i pokazuję implikacje niezrozumienia owego rozdwojenia dla psychiatrii egzystencjalnej, za ideowego ojca której uważa się Heideggera. Bycie i czas odczytuję jako apologię szaleństwa, Heideggerowskiego bycia na sposób Siebie, przeciwstawionego byciu na sposób Się – byciu nieautentycznemu, byciu w nieprawdzie, podporządkowaniu się ogółowi i ogólnie pojętemu systemowi, po stronie którego, jako strażnik tego, co normalne stoi psychiatra. Po stronie Się staje również Heidegger, dając wykłady dla lekarzy i młodych psychiatrów. Zapis słynnych Zollikon Seminars służy mi do pokazania zwrotu, który mam na myśli - diametralnej zmiany perspektywy od przyznawania szaleństwu wartości w poszukiwaniu prawdy do obrony tego, o czym w Byciu i czasie Heidegger wypowiada się niemal z pogardą, jako dającym spokój, ale od prawdy oddalającym. Stawiam tezę, że jeśli chcieć traktować Heideggera jako ideowego ojca któregoś z psychiatrycznych nurtów, powinien to być nurt transpersonalny, nie egzystencjalny. Tezę tą argumentuję wskazując główny przedmiot rozważań w Byciu i czasie, którym jest bycie samo, nie człowiek, a zatem ontologia, nie antropologia oraz podkreślanie przez Heideggera wartości w dążeniu ku prawdzie tego wszystkiego, co człowieka przekracza, doświadczenia, które pozwala mu wyjść poza siebie poprzez jak najgłębsze wejście w siebie. Wyjście ku temu, co ogólne poprzez zagłębienie się w to, co najbardziej własne. Szaleństwo, trwoga, śmierć. Dodatkowym uzasadnieniem słuszności sytuowania Heideggera w transpersonalnym nurcie filozofii, a za nią psychiatrii są niezwykłe podobieństwa systemu nakreślonego w Byciu i czasie do systemu buddyzmu zen na poziomie tak obrazu świata i człowieka, jak i metod ich poznawania. Rzeczywistość jest jednym systemem, organizmem, w którym wszystko jest ze sobą powiązane, w którym tym, co najbardziej rzeczywiste są możliwości. To samo dotyczy człowieka, jako części tego systemu. Jakkolwiek tajemniczo by to nie brzmiało, jest to również obraz świata, o jakim mówi współczesna fizyka subatomowa. Wyłania się on także z amazońskich praktyk szamańskich z zastosowaniem ayahuaski, silnie halucynogennego wywaru roślinnego. Praktyki te opisuję w rozprawie, zestawiając je z koncepcją Heideggera z Bycia i czasu oraz buddyjskimi opisami rzeczywistości, a także systemem Stanislava Grofa, ojca psychiatrii transpersonalnej oraz niektórymi z transpersonalnych wątków obecnych w pismach Ronalda Davida Lainga. Doświadczenia psychotyczne, mistyczne czy narkotyczne, wszystkie będąc doświadczeniami transpersonalnymi skutkują opisami rzeczywistości oraz człowieka jako jej części oraz sposobami poznania tej rzeczywistości nie tylko niezwykle zbliżonymi do siebie, ale również do tego, co w Byciu i czasie proponuje Heidegger, opowiadając się właśnie po stronie tego typu doświadczeń. Przedstawiam również systemy teoretyczne Medarda Bossa oraz Ludwiga Binswangera, jednych z czołowych przedstawicieli egzystencjalnego nurtu w psychiatrii. Systemy te powstały na bazie teoretycznych koncepcji zawartych w Byciu i czasie, jednak ich wymowa jest zgoła przeciwna wymowie dzieła Heideggera. Z różnych powodów. Binswanger Heideggera nie zrozumiał, co Heidegger wielokrotnie podkreślał, a sam Binswanger ostatecznie przyznał. Wziął on Heideggerowskie pojęcia, nadając im niejednokrotnie własne znaczenia, co uczyniło rekonstrukcję systemu Heideggera na polu myśli psychiatrycznej Binswangera niemożliwym. Powstał wręcz nowy system, niewiele mający z Heideggerowskim wspólnego. Boss natomiast współpracując z Heideggerem i mogąc liczyć na jego pomoc, nie popełnia żadnych błędów teoretycznych, jednak Heidegger, z którym współpracuje to Heidegger z Zollikon Seminars, a zatem opowiadający się po stronie tak pogardzanego w Byciu i czasie Się – normy, zdrowia, wspólnego, dającego spokój świata, dającego schronienie przed śmiercią i wszechobecną trwogą, oszukującego jednak człowieka, fałszującego jego prawdziwą naturę jako bycia-ku-śmierci, czyniącego go tym samym egzystencjalnie winnym, zadłużonym wobec Da-sein, którym jest.
dc.description.abstract The purpose of this study was to show relations between existential psychiatry and philosophy that it was based on. Martin Heidegger’s philosophy is shown to be split. The split however was misunderstood, implications of which are shown in the dissertation. Being and time is interpreted as an apology of madness, of being one’s Self, being authentically in contrast to being ruled by the “they”, living in common world of everydayness, in the mode of inauthenticity, all of which, defined as normal is guarded by the psychiatrist. Heidegger also, giving lectures for the doctors and psychiatry students, defended the “they”. Transcript of the seminars, famous Zollikon Seminars was used in the thesis to show the split in Heidegger’s philosophy. Another aim of the dissertation was to demonstrate the thesis according to which Heidegger’s philosophy presented in Being and time should not be seen as possible foundation of existential psychiatry but rather of transpersonal psychiatry. In Being and time main topic is not human being but being itself, so what we deal here with is not anthropology but ontology. Furthermore, when the search for the truth is concerned, Heidegger emphasizes the importance of all that transcends particular human being, of the experience which allows him to overcome his human condition, to transcend it by going deep into most private areas of himself. Madness, existential fear, death. Another case for concerning Heidegger the “father” of transpersonal psychiatry are similarities between his philosophical system and zen Buddhism. The view of man, of the world, of the connections between them and the way of getting to know the world by men, of acting in it presented by zen Buddhism and by Heidegger are almost identical. However strange it may appear, quantum physics presents us with exactly same worldview, presenting the world of possibilities as more real than “reality” itself, world in which everything is interconnected. We also find it in the Amazonia, where healers use ayahuasca, strongly hallucinogenic brew, to cure people. After getting to know about shamans’ work and about their patients’ experiences, one may come to the conclusion that no matter how the experience is induced, whether by drugs, mental illness or spiritual practice, it allows to enter very similar if not the same state of consciousness, resulting in very similar view of reality and man as it’s part. The above mentioned types of experience are teamed with the theoretical system of Stanislav Grof, the father of transpersonal psychiatry and some of the transpersonal themes in Ronald David Laing’s thought, which allows us to see that what we deal here with, is something that Heidegger speaks of in Being and time. In order to show how Heidegger’s philosophy was misunderstood and misused, two theoretical systems, that were based on it, are presented, both of which were created by main representatives of existential school in psychiatry. Ludwig Binswanger didn’t understand Heidegger, which Heidegger himself pointed a few times and which Binswanger finally admitted. Creating his daseinanalysis, he used Heideggerean concepts but gave them different meanings. Medard Boss, on the contrary, made no mistakes while interpreting Heidegger’s thought, because two of them work together and Heidegger read Boss’s papers correcting them and explaining all doubts. But that was Heidegger that turned away from what he wrote in Being and time, Heidegger who said no to madness and yes to all that he disregarded before, Heidegger who chose the “they” over one’s “self”, Heidegger, the author of Zollikon Seminars – the defender of health, of the norm, of the common, safe world that can give men peace but only for the price of men’s real nature as Being-toward-death.
dc.language.iso pl
dc.rights 10daysAccess
dc.subject Heidegger
dc.subject psychiatria egzystencjalna
dc.subject psychiatria transpersonalna
dc.subject Da-sein
dc.subject daseinanaliza
dc.subject buddyzm zen
dc.subject ayahuasca
dc.subject szaleństwo
dc.subject śmierć
dc.subject Heidegger
dc.subject existential psychiatry
dc.subject transpersonal psychiatry
dc.subject Da-sein
dc.subject daseinanalysis
dc.subject zen buddhism
dc.subject ayahuasca
dc.subject madness
dc.subject death
dc.title Filozoficzne uwarunkowania psychiatrii egzystencjalnej
dc.title.alternative Philosophical foundations of existential psychiatry
dc.type info:eu-repo/semantics/doctoralThesis
dc.contributor.department Instytut Filozofii
dc.date.defence 2017-11-21
dc.identifier.apd 22548
dc.description.osid 20867
dc.contributor.email helois@wp.pl

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search Repository


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics