Prestiż zawodowy w perspektywie indywidualnej

University of Warsaw Repository

pl | en
 
 

Show simple item record

dc.contributor.advisor Fuszara, Małgorzata
dc.contributor.author Czeranowska, Olga
dc.date.accessioned 2018-05-04T08:28:06Z
dc.date.available 2018-05-04T08:28:06Z
dc.date.issued 2018-05-04
dc.identifier.uri https://depotuw.ceon.pl/handle/item/2615
dc.description.abstract Prestiż zawodowy jest jednym z najszerzej eksplorowanych tematów w historii socjologii. Pierwsze badanie w tym zakresie przeprowadził w 1925 roku George Counts (USA), w Polsce natomiast temat ten został po raz pierwszy podjęty przez Rajmunda Buławskiego w roku 1932. Można zauważyć, że w dotychczasowych badaniach (zarówno polskich, jak i zagranicznych) wykorzystywano bardzo zbliżoną, ilościową metodologię, opartą na skalach ocen. Taki sposób zbierania danych pozwala na opracowanie hierarchii prestiżu zawodów w danym społeczeństwie (perspektywa makrostrukturalna). Ważnym metodologicznym problemem jest jednak trudność zdefiniowania pojęcia prestiżu oraz określenia, w jaki sposób było ono rozumiane przez respondentów. Istotną kwestią jest również „niewidzialność” płci kulturowej w badaniach dotyczących prestiżu zawodów (szczególnie w przypadku języków, gdzie nazwy zawodów występują w tylko jednej formie gramatycznej). W związku z tym, głównym celem niniejszej rozprawy było uzupełnienie refleksji socjologicznej nad prestiżem zawodów o perspektywę indywidualną. Plan badawczy został oparty na triangulacji metod i źródeł danych: zastosowano model mieszany w wariancie eksplanacyjno-sekwencyjnym. Pierwszy etap badań miał charakter ilościowy – przeprowadzono analizę danych zastanych, ilościową analizę przekazów prasowych oraz ankietę PAPI na próbie celowej studentów Szkoły Głównej Służby Pożarniczej (w ostatnich badaniach CBOS na reprezentatywnej próbie krajowej to właśnie strażacy zostali uznani za grupę zawodową cieszącą się najwyższym prestiżem). Drugi, jakościowy etap badania stanowiły indywidualne, pół-ustrukturyzowane wywiady jakościowe z przedstawicielami pięciu wysokoprestiżowych grup zawodowych wybranych na podstawie wyników pierwszego etapu (strażaków, profesorów wyższych uczelni, opiekunów osób starszych, przedstawicieli świata mediów i kultury popularnej oraz lekarzy). Całość procesu badawczego uwzględniała perspektywę płci kulturowej. Pierwsze trzy rozdziały pracy stanowią wprowadzenie teoretyczne. Znajduje się więc w nich przegląd teorii prestiżu oraz omówienie pojęć takich jak zawód, etyka zawodowa oraz profesja. Scharakteryzowany został w nich również polski rynek pracy w XXI wieku. W rozdziale czwartym znajduje się przegląd dotychczasowych badań polskich oraz wybranych badań z innych krajów. Część empiryczna pracy zaczyna się od wprowadzenia dotyczącego problemu i pytań badawczych oraz logiki procesu badawczego. Następne trzy rozdziały zawierają szczegółowe opisy metodologii oraz wyników ilościowej analizy przekazów prasowych, ankiety oraz wywiadów. Ostatni rozdział obejmuje syntezę uzyskanych wyników oraz zarys indywidualnej teorii prestiżu. Definicja prestiżu zawodowego opracowana na podstawie badania oparta jest na trzech binarnych opozycjach: prestiż zewnętrzny/wewnętrzny, prestiż zawodu/osoby, prestiż funkcjonalny/niefunkcjonalny. Największą wagę ma ostatnia z nich, odróżniająca prestiż wynikający z funkcjonalnego znaczenia pracy dla społeczeństwa od prestiżu o innych podstawach. Głównym wnioskiem związanym z płcią kulturową jest to, że jej związek z prestiżem jest zapośredniczony przez różnice w sytuacji kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Płciowy podział pracy (zarówno w skali rynku pracy, jak i grup zawodowych) oraz stereotypy zmniejszają szanse kobiet na osiąganie najbardziej prestiżowych pozycji.
dc.description.abstract Occupational prestige is one of the most explored sociological research problems. History of the research dates back to 1925 (George Counts’ study), in Poland the first study in this topic was undertaken by Rajmund Buławski in 1932. Analysis of previous research (both Polish and form other countires) shows significant similarity in used methodologies, which were mainly quantitative, based on the scale. This kind of research gives results regarding hierarchy of occupational prestige in the society (macrostructural perspective). However, it is important to notice a significant methodological problem with the definition of occupational prestige and therefore, its understanding by respondents. Another issue is ‘invisibility’ of gender in studies on occupational prestige (especially in languages where there is only one grammatical form of occupations names). Therefore, the main aim of this thesis was to contribute to sociological reflection with research on the individual experience of occupational prestige. Research plan was based on the triangulation of methods and sources. Mixed-mode explanatory-sequential research design was used. Its first stage had a quantitative character and consisted of desk research, quantitative analysis of press discourse and PAPI questionnaire on the purposive group of students of Main School of Fire Service (as results of the last nationally representative study of CBOS show that firefighters are the most prestigious occupational group). Second, qualitative stage of the research consisted of individual, semi-structured interviews with members of five high-prestige occupational groups chosen according to results of first stage (firefighters, high education professors, popular culture artists, elderly care assistants, and medical doctors). Gender perspective was taken into consideration throughout all research process. First three chapters of the thesis provide a theoretical background. This part encompasses review of sociological theories of prestige and other concepts connected with it, e.g.. occupation, occupational ethics and professions. It covers also characteristics of the Polish labour market in XXI century. Fourth chapter presents previous Polish research on occupational prestige and chosen studies form another countries. Empirical part of the thesis begins with introduction covering research problem, questions and design of the research process. Next three chapters present detailed methodologies and results of quantitative analysis of press discourse, PAPI questionnaire and semi-structured interviews. Last chapter encompasses synthesis of results and outline of individual theory of occupational prestige. Definition of occupational prestige elaborated with research results is based on three oppositions: internal/external, collective/individual and functional/non-functional. Third of them is crucial – it differentiatse prestige that can be connected with functional meaning of work for the society from prestige of other basis. Gender influence on the level of prestige is mediated by differences in general situations on the labour market. Gender division of work (both of general character and inside occupational groups) and stereotypes hampers women’s chances of obtaining most prestigious positions.
dc.language.iso pl
dc.rights 10daysAccess
dc.subject zawód
dc.subject płeć kulturowa
dc.subject praca
dc.subject prestiż zawodowy
dc.subject occupation
dc.subject gender
dc.subject work
dc.subject occupational prestige
dc.title Prestiż zawodowy w perspektywie indywidualnej
dc.title.alternative Individual perspective on the occupational prestige
dc.type info:eu-repo/semantics/doctoralThesis
dc.description.eperson Anna Książczak
dc.contributor.department Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji
dc.date.defence 2018-05-16

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search Repository


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics