Analisi del Pamiętnik z Powstania Warszawskiego di Miron Białoszewski: aspetti autobiografici, storici, sociologici, linguistici e narrativi

University of Warsaw Repository

pl | en
 
 

Show simple item record

dc.contributor.advisor Tylusińska-Kowalska, Anna
dc.contributor.author Pascale, Lucia
dc.date.accessioned 2019-05-31T14:22:06Z
dc.date.available 2019-05-31T14:22:06Z
dc.date.issued 2019-05-31
dc.identifier.uri https://depotuw.ceon.pl/handle/item/3372
dc.description.abstract Il nucleo centrale della ricerca consiste nell’analisi – sotto gli aspetti autobiografici, storici, sociologici, linguistici e narrativi – del Pamiętnik z powstania warszawskiego [Memorie dell’insurrezione di Varsavia] di Miron Białoszewski (Varsavia 1922 – 1983). Sintesi delle sue precedenti ricerche artistiche, nonché suo debutto in prosa, l’opera – pubblicata nel 1970 – costituisce una testimonianza di rara autenticità, descrivendo l’insurrezione da parte “civile”, ossia da chi subì, ma non partecipò attivamente alla lotta. La scelta di privilegiare la dimensione autobiografica è motivata da alcune considerazioni fondamentali: in primo luogo, la centralità dell’esperienza insurrezionale nella vita dell’autore; in secondo luogo, l’importanza del testo nel complesso della sua produzione letteraria. In terzo luogo, l’assunzione dell’autobiografismo quale tratto dominante di tutte le sue opere. Inoltre, è d’uopo rilevare che la letteratura polacca si presenta fortemente autobiografica e diventa nel XX secolo sempre più diaristica. In ultima analisi, si ritiene che – in un periodo in cui il discorso sulla memoria collettiva si sviluppa in Polonia in maniera forte e radicale – riflettere sull’esperienza comunitaria dell’insurrezione attraverso la prospettiva individuale di Białoszewski, possa assumere nuovi valori e significati. Alla luce di quanto sopra esposto, l’elaborato si pone cinque obiettivi principali: 1. Rilevare la centralità dell’esperienza dell’insurrezione nell’esistenza di Białoszewski, nonché del Pamiętnik nel complesso della sua produzione letteraria. 2. Analizzare l’opera attraverso gli strumenti forniti dagli studi sull’autobiografia. 3. Esaminare la questione del genere letterario a cui il testo appartiene. 4. Riflettere sul concetto di memoria autobiografica in relazione al Pamiętnik. 5. Classificare e sottoporre a esame i frammenti connessi alla biografia dell’autore e alla sua individualità. Dal punto di vista metodologico, si è ripresa innanzitutto la definizione del termine autobiografia proposta da Philippe Lejeune con la teoria del patto autobiografico. In secondo luogo, si sono riportate le riflessioni di Jean Starobinski sullo stile dell’autobiografia. Atteso che l’opera presa in considerazione è di uno scrittore polacco, si è stimato necessario inserirla nell’ambito della critica autobiografica del suo Paese, prestando particolare attenzione agli studi relativi al genere delle memorie (Jan Trzynadłowski, Regina Lubas-Bartoszyńska, Andrzej Zieniewicz, Luca Bernardini, Małgorzata Czermińska, Andrzej Cieński, Paweł Rodak, Anna Tylusińska-Kowalska, Tomasz Maruszewski). La tesi è articolata in due parti di tre capitoli ciascuna. La prima sezione è propedeutica e comprende: il quadro teorico e metodologico di riferimento (capitolo I); un’introduzione storica 2 sull’insurrezione di Varsavia (capitolo II); una panoramica sulla vita, la personalità, le opere, la poetica di Miron Białoszewski (capitolo III). La seconda sezione contiene l’analisi del Pamiętnik ed è suddivisa in tre livelli: aspetti autobiografici (capitolo I); aspetti storici e sociologici (capitolo II); aspetti linguistici e narrativi (capitolo III). Per quanto riguarda il primo capitolo, nucleo centrale dell’intera trattazione, esso si compone di due paragrafi con relativi sottoparagrafi. Nel primo paragrafo si espone la questione del genere letterario in riferimento alla metodologia di ricerca prescelta. Nei successivi sottoparagrafi si esaminano: i modelli di riferimento e le definizioni formulate dai maggiori studiosi di Białoszewski; alcune riflessioni sull’(in)definibilità dell’opera; la memoria autobiografica; il doppio narratore; il doppio destinatario; le funzioni del testo. Nel secondo paragrafo si presentano le motivazioni per cui si è deciso di guardare al Pamiętnik soprattutto dal punto di vista autobiografico. Infine, si passano in rassegna in modo tematico i frammenti legati alla biografia e all’individualità dell’autore.
dc.description.abstract Celem niniejszych badań jest analiza – pod względem autobiograficznym, historycznym, socjologicznym, językowym i narracyjnym – Pamiętnika z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego (Warszawa 1922 – 1983). Będący syntezą wcześniejszych badań artystycznych, a ponadto jego debiutem prozatorskim, utwór – wydany w 1970 r. – stanowi świadectwo rzadkiej autentyczności, opisując powstanie warszawskie ze strony „cywilnej”, czyli ze strony tych, którzy cierpieli, ale nie brali udziału w walkach. Decyzja, aby uprzywilejować wymiar autobiograficzny jest uzasadniona przez kilka fundamentalnych rozważań: po pierwsze, centralne miejsce powstania w życiu autora; po drugie, znaczenie utworu dla całokształtu jego twórczości. Po trzecie, założenie autobiografizmu jako dominującej cechy wszystkich jego dzieł. Ponadto należy podkreślić, że literatura polska jest ogólnie silnie autobiograficzna i w XX wieku stała się coraz bardziej diarystyczna. Ostatecznie uważa się, że – w okresie, gdy dyskurs o pamięci zbiorowej rozwija się w Polsce silnie i często radykalnie – refleksja nad wspólnotowym doświadczeniem powstania poprzez indywidualną perspektywę Białoszewskiego może przyjąć nowe znaczenia i wartości. W świetle powyższych rozważań, w rozprawie przyjęto następujące cele badawcze: 1. Uwydatnienie centralnego miejsca powstania warszawskiego w życiu Mirona Białoszewskiego, a także Pamiętnika w całości jego twórczości. 2. Analiza utworu za pomocą narzędzi dostarczonych przez studia nad autobiografią. 3. Omówienie kwestii gatunku literackiego (lub gatunków literackich), do którego dzieło należy (lub nie należy). 4. Refleksja nad pojęciem pamięci autobiograficznej w odniesieniu do Pamiętnika. 5. Klasyfikacja i badanie fragmentów związanych z biografią autora i jego indywidualnością. Jeśli zaś chodzi o metodologię, po pierwsze przyjęto definicję wyrazu „autobiografia” zaproponowaną przez Philippe’a Lejeune’a wraz z teorią paktu autobiograficznego. Po drugie, opisane zostały refleksje Jeana Starobinskiego na temat stylu autobiografii. Biorąc pod uwagę, że badane dzieło jest autorstwa polskiego pisarza, uznano za konieczne umieszczenie go w kontekście krytyki autobiograficznej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem badań związanych z gatunkiem „pamiętnika” (Jan Trzynadłowski, Regina Lubas-Bartoszyńska, Andrzej Zieniewicz, Luca Bernardini, Małgorzata Czermińska, Andrzej Cieński, Paweł Rodak, Anna Tylusińska-Kowalska, Tomasz Maruszewski). Rozprawa jest podzielona na dwie główne części, z których każda obejmuje trzy rozdziały. Pierwsza część jest przygotowawcza i zawiera: teoretyczne i metodologiczne ramy odniesienia (rozdział I); historyczne wprowadzenie do powstania warszawskiego (rozdział II); przegląd życia, 2 osobowości, twórczości i poetyki Mirona Białoszewskiego (rozdział III). Druga część obejmuje analizę Pamiętnika i dzieli się na trzy poziomy: aspekty autobiograficzne (rozdział I), aspekty historyczne i socjologiczne (rozdział II), aspekty językowe i narracyjne (rodział III). Jeśli chodzi o pierwszy rozdział, sedno całej rozprawy, składa się on z dwóch paragrafów podzielonych na akapity. W pierwszym paragrafie kwestia gatunku literackiego przedstawiona jest w odniesieniu do wybranej metodologii badawczej. W kolejnych akapitach badane są: wzory odniesienia i definicje sformułowane przez głównych badaczy Białoszewskiego; niektóre refleksje na temat (nie)definiowalności danego dzieła; pamięć autobiograficzna; podwójny narrator; podwójny odbiorca; funkcje tekstu. W drugim paragrafie przedstawia się powody, dla których postanowiono podejść do Pamiętnika przede wszystkim z autobiograficznego punktu widzenia. Wreszcie dokonuje się tematycznego przeglądu fragmentów związanych z biografią i indywidualnością autora.
dc.description.abstract The central nucleus of the present research consists in the analysis – with regards to autobiographical, historical, sociological, linguistic and narrative aspects – of Pamiętnik z powstania warszawskiego [A Memoir of the Warsaw Uprising] by Miron Białoszewski. A summary of previous artistic research, as well as a prose debut, the work – published in 1970 – constitutes a testimony of rare authenticity, describing the insurrection from the “civil” side, i.e. from the side of those who suffered, but did not actively participate in the struggle. The choice to privilege – in the analysis of the work – the autobiographical dimension is motivated by some fundamental considerations: first, by the centrality of the insurrectional experience in the life of the author; secondly, by the importance of the text within his overall literary production. Thirdly, from the assumption of autobiography as the dominant trait of all of Białoszewski’s works. Furthermore, it should be noted that Polish literature in general is strongly autobiographical and it became more and more diaristic over the course of the 20th century. Ultimately, it is believed that – at a time when the discourse on collective memory in Poland is developing in a strong and radical way – a reflection on the community experience of the insurrection through the individual perspective of Białoszewski can take on new values and meanings. In light of the above, this work has five main objectives: 1. To detect the centrality of the insurrectional experience in the existence of Miron Białoszewski, as well as of Pamiętnik z powstania warszawskiego in the whole of his literary production. 2. To analyze the work through the tools provided by studies on autobiography. 3. To examine the issue of the literary genre (or literary genres) to which the text belongs (or does not belong). 4. To reflect on the concept of autobiographical memory in relation to Pamiętnik. 5. To classify and examine the fragments related to the author's biography and his individuality. From a methodological point of view, first of all Philippe Lejeuneʼs definition of the term autobiography was included, along with the theory of the autobiographical pact. Secondly, Jean Starobinski’s reflections on the style of autobiography were reported. Given that the work under examination is by a Polish writer, it was deemed necessary to place it within the contest of autobiographical critique in his home country, paying particular attention to studies related to the genre of memoir (Jan Trzynadłowski, Regina Lubas-Bartoszyńska. Andrzej Zieniewicz, Luca Bernardini, Małgorzata Czermińska, Andrzej Cieński, Paweł Rodak, Anna Tylusińska-Kowalska, Tomasz Maruszewski). The thesis is divided into two parts of three chapters each. The first section is preparatory and includes the theoretical and methodological framework of reference (chapter I); a historical 2 introduction to the Warsaw uprising (chapter II); an overview of the life, personality, works and poetry of Miron Białoszewski (chapter III). The second section contains the analysis of Pamiętnik and is divided into three levels: autobiographical aspects (chapter I); historical and sociological aspects (chapter II); linguistic and narrative aspects (chapter III). As for the first chapter, the central nucleus of the entire research, it consists of two paragraphs with relative sub-paragraphs. In the first paragraph the question of the literary genre is set out with reference to the chosen research methodology. In the following subparagraphs we examine: the reference models and the definitions formulated by the bookʼs major scholars; some reflections on the (in)definability of the work; autobiographical memory; the double narrator; the double recipient; the functions of the text. In the second paragraph the reasons for the decision to look at Pamiętnik first of all from an autobiographical point of view are presented. Finally, the fragments related to the authorʼs biography and individuality are reviewed in a thematic way.
dc.language.iso it
dc.rights 10daysAccess
dc.subject Seconda guerra mondiale
dc.subject insurrezione di Varsavia
dc.subject memoria
dc.subject autobiografia
dc.subject Miron Białoszewski
dc.subject Letteratura polacca
dc.subject II wojna światowa
dc.subject powstanie warszawskie
dc.subject pamięć
dc.subject autobiografia
dc.subject Literatura polska
dc.subject Second World War
dc.subject Warsaw uprising
dc.subject memory
dc.subject autobiography
dc.subject Polish literature
dc.title Analisi del Pamiętnik z Powstania Warszawskiego di Miron Białoszewski: aspetti autobiografici, storici, sociologici, linguistici e narrativi
dc.title.alternative Analiza Pamiętnika z Powstania Warszawskiego Mirona Białoszewskiego: aspekty autobiograficzne, historyczne, socjologiczne, językowe I narracyjne
dc.title.alternative An analysis of Miron Białoszewski’s Pamiętnik z Powstania Warszawskiego: autobiographical, historical, sociological, linguistic and narrative aspects
dc.description.eperson Anna Książczak
dc.contributor.department Wydział Lingwistyki Stosowanej
dc.date.defence 2019-06-11

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search Repository


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics