Literatura, muzyka, teatr? Performatywny charakter twórczości zespołu Rammstein

University of Warsaw Repository

pl | en
 
 

Show simple item record

dc.contributor.advisor Małecki, Robert
dc.contributor.author Bagińska, Agnieszka
dc.date.accessioned 2019-09-05T07:01:05Z
dc.date.available 2019-09-05T07:01:05Z
dc.date.issued 2019-09-05
dc.identifier.uri https://depotuw.ceon.pl/handle/item/3473
dc.description.abstract Celem rozprawy doktorskiej było udzielenie odpowiedzi na pytania badawcze: czy występy sceniczne niemieckiego zespołu muzycznego ‘Rammstein’ mają charakter performatywny, czyli czy istnieje wzmożone oddziaływanie na widza środkami artystycznymi, wytrącenie go z biernej postawy obserwującego i skłonienie do podjęcia działania w obrębie tworzonego w czasie rzeczywistym spektaklu? Problem badawczy niniejszej dysertacji ma charakter interdyscyplinarny, a obranym przeze mnie kierunkiem badawczym są badania komparatystyczne, które zajmują się literaturą w szerokim kontekście kulturowym. Podczas analizy tekstu w kontekście kultury brane są bowiem pod uwagę wszystkie wytwory człowieka determinowane społecznie. Tekst w kontekście kultury może być więc dziełem pisanym, ale również wizualnym, audiowizualnym czy multimedialnym, reprezentującym kulturę danej społeczności. W określeniu metody badawczej sięgnęłam zatem do badań kulturowych, a przedmiot moich badań sytuuję w zakresie badań nad komparatystyką tekstu i kultury. Z uwagi na to, że badany przeze mnie tekst kultury to występ sceniczny, analiza materiału empirycznego jest również ściśle związana z elementami procesu komunikacji. Wykonawcy przekazują bowiem komunikaty różnymi kanałami komunikacyjnymi, które w trakcie trwania koncertu łączą się ze sobą na wielu płaszczyznach. Elementy ramy inscenizacyjnej koncertu, jak scenografia, choreografia czy kostiumy wzmacniają efekty tego przekazu. Część teoretyczna mojej pracy składa się z sześciu rozdziałów. W pierwszym rozdziale przedstawiłam współczesne spojrzenie na badania komparatystyczne, teksty w kontekście kultury oraz opisałam ich interdyscyplinarny charakter. Następnie przybliżyłam stan badań nad relacją pomiędzy literaturą, muzyką i teatrem oraz umieściłam w nich przedmiot mojej pracy. W niniejszej dysertacji koncerty zespołu Rammstein są traktowane jako praktyki teatralne, czyli sztuka performansu, która sytuuje się pomiędzy dramatem scenicznym a dramatem społecznym. W trzecim rozdziale pracy przedstawiłam oraz opisałam interesujące mnie zagadnienie performatywności, Nakreśliłam tło powstania zwrotu performatywnego, objaśniłam pojęcia jak performans oraz performatywność oraz przedstawiłam główne nurty badań performatywnych, obierając jeden z nich jako kluczowy w moich ustaleniach. W przypadku poniższej dysertacji to rytualno-analityczne podejście do performansu Victora Turnera, które pozwala badać je w kategorii trójdzielnej struktury rytuału. W kolejnej części opisałam wcześniej wspomniany proces komunikacji oraz jego elementy. Ponadto przedstawiłam koncepcje performatywności scenicznej oraz opisałam performatywny charakter wystąpień scenicznych. W celu uzyskania bardziej jednolitych wyników badań, podczas analizy brałam pod uwagę nie tylko komunikację werbalną oraz niewerbalną, lecz także efekty dźwiękowe oraz elementy ramy inscenizacyjnej wystąpienia, którą opisałam w kolejnym podrozdziale. W poniższej dysertacji narzędziem badawczym materiału empirycznego była metoda analizy ramy inscenizacyjnej, której elementami były: montaż, oświetlenie, choreografia, scenografia i organizacja przestrzeni, kostiumy, maski, rekwizyty, jak również komunikaty wysyłane przez muzyków oraz reakcje, obecnej podczas występu, publiczności. W czwartym rozdziale przedstawiłam aktualny stan badań nad działaniami performatywnymi w muzyce, ponieważ dotychczas nie było badań związanych z podejmowaną problematyką w kontekście twórczości zespołu Rammstein. Piąta część pracy zawiera analizę materiału empirycznego, który stanowią nagrania występów scenicznych zespołu (wybrane pod kątem badanego problemu). W mojej dysertacji analizowałam najnowszy film koncertowy zespołu Rammstein: Paris, który miał swoją światową premierę w Berlinie 16 marca 2017 roku, a którego płyta została wydana 19 maja 2017 roku. Analizując film koncertowy niemieckiego zespołu Rammstein, posługiwałam się poniższymi skróconymi nazwami elementów ramy inscenizacyjnej: 1. T.: studyjny tekst piosenki; 2. CZ.: czas trwania piosenki; 3. MON.: rodzaj montażu; efekty specjalne; kolory; kamera: ustawienia i perspektywa, praca kamer; 4. ŚW.: intensywność i kolor światła, sposób oświetlenia bądź zaciemnienia sceny; 5. CH.: choreografia (ustawienia, ruch aktorów); gra aktorów (odgrywanie ról); 6. SC.: scenografia i organizacja przestrzeni; typ sceny i miejsca scenicznego; miejsce wejść i wyjść aktorów; zmienność dystansu wobec sceny; dodatkowe efekty (efekty pirotechniczne, dodatkowe dźwięki); 7. KOS: kostiumy; M: maska, makijaż; REK: rekwizyty; 8. PUB: reakcja i zachowania publiczności; 9. MOD: wprowadzane modyfikacje (struktura utworu, włączony element językowy/ kulturowy). Analizę przeprowadziłam w postaci tabeli, którą podzieliłam na poniższe kategorie: - M/S.: minuta/sekunda trwania filmu, w którym wydarzyła się dana akcja; - Rama: element ramy inscenizacyjnej występu (Scenografia, Choreografia, Montaż); - Element: opis poszczególnych elementów oraz zachowań; - Klucz: narzędzie interpretacyjne ułatwiające odbiór i zrozumienie dzieła; - Performatywność: jaki rodzaj performatywności powstaje w trakcie trwania poszczególnych elementów przedstawienia (materialna, kognitywna, emotywna). Analizę materiału badawczego przeprowadziłam w postaci tabeli, co pozwoliło mi na odnalezienie klucza, którym posługują się twórcy przedsięwzięcia, nie tylko w celu ułatwienia odbioru dzieła, ale również wytrącenia odbiorcy (poprzez wzbudzenie odpowiednich emocji oraz przemyśleń) z biernej postawy obserwującego i skłonienie go do podjęcia działania w obrębie tworzonego w czasie rzeczywistym spektaklu, uzyskując odpowiedni (performatywny) efekt. W przedłożonej pracy posługiwałam się następującymi kategoriami klucza: zachowania werbalne artystów, zachowania niewerbalne artystów, zmiana oświetlenia, wstrzymanie momentu, układ montażu, tempo, tabu/kontrowersja, symbol, ruchomy element scenografii, rock (zachowania charakterystyczne dla tej kultury), reakcja interwencyjna publiczności, reakcja bierna publiczności, osłabienie bodźców, multiplikacja, multimodalność, monumentalność, mieszanie perspektyw, kreacja aktorska, integracja zespołu z publicznością, elementy pirotechniczne, efekty dźwiękowe, dystans, dodatkowe efekty montażu oraz atrybut utworu. Podsumowaniem mojej dysertacji jest przedstawienie rezultatów analizy badawczej oraz ich interpretacja.
dc.language.iso pl
dc.rights 10daysAccess
dc.subject performans
dc.subject zespołu Rammstein
dc.title Literatura, muzyka, teatr? Performatywny charakter twórczości zespołu Rammstein
dc.type info:eu-repo/semantics/doctoralThesis
dc.description.eperson Joanna Dominowska
dc.contributor.department Wydział Neofilologii
dc.date.defence 2019-09-23

Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search Repository


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics